ABD’nin NATO planı istikrarları sarsacak: Tarihindeki en büyük kriziyle karşı karşıya!

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

New York Times’ın iki üst seviye Avrupalı yetkiliye dayandırdığı haberine nazaran; ABD Avrupa’daki NATO operasyonları için tahsis ettiği uçak ve savaş gemilerinin sayısını kıymetli ölçüde azaltmayı planlıyor. NATO’nun uzun menzilli taarruz ve gözetleme kapasitesini direkt olarak etkileyebilecek nitelikteki plan ile bir arada Avrupa’daki istikrarlar derinden sarsılabilir. Uluslarası Bağlantılar Uzmanı Dr. Cihan Günyel, söz konusu gelişmenin Avrupa ve NATO için doğurabileceği sonuçları Haber7’ye anlattı.

NATO VE ABD MÜNASEBETLERİNDEKİ HASSAS DENGE

NATO ve ABD’nin yıllar içerisinde şekillenen bağını mercek altına alan Günyel, 1945 yılından sonra Avrupa’nın ikiye bölündüğünü ve Batı Avrupa’nın NATO savunma örgütü ile ABD’nin güvenlik şemsiyesi altına girdiğini hatırlattı ve şöyle konuştu:

“Diğer tarafta da Sovyetler Birliği, Doğu Avrupa ve onun savunma örgütü olan Varşova Paktı yer alıyordu. NATO tıpkı vakitte bir savunma örgütünün olmasının yanı sıra memleketler arası sistemde Amerika’nın liderliğinde Avrupa güvenlik mimarisi ayağının en kıymetli unsuruydu.”

Soğuk Savaş’ın sona erdiği 1991 sonrasındaki sürece değinen Günyel, “Sovyetler Birliği dağıldı, Varşova Paktı dağıldı ve bu süreç içerisinde artık NATO’ya muhtaçlık var mıydı, sorusu ortaya çıktı. Lakin bu süreçte ABD, Avrupa güvenlik mimarisinin baş aktörü olarak devam etti ve Avrupa güvenlik mimarisinde NATO doğuya hakikat, yani eski Sovyetler Birliği alanına, Doğu Avrupa’ya yanlışsız genişledi.” ifadelerini kullandı.

“AVRUPALI MÜTTEFİKLERİN BAĞIMLILIĞI ABD’YE OLDU”

ABD’nin genişleme sürecinde Batı kimliğinin liderliğini üstlendiğinin altını çizen Günyel, Avrupa’nın savunma harcamalarındaki tavrına vurgu yaparak “2022 yılında Rusya ve Ukrayna ortasındaki savaşa kadar, Avrupalı müttefiklerinin ABD’ye bağımlı olduğunu ve güvenlik savunma bütçelerini de çok düşük tuttuğunu görebiliyoruz.” dedi.

“TARİHİNDEKİ EN BÜYÜK KRİZİYLE KARŞI KARŞIYA”

ABD’nin bu noktada Avrupa güvenlik mimarisindeki rolünü azaltmasının tarihi bir kırılma olduğunu belirten Günyel, “Batı ittifakının çabucak hemen tarihindeki en büyük kriziyle karşı karşıya kaldığını görüyoruz.” değerlendirmesinde bulundu.

Avrupa’da F-16 ve F-15E savaş uçaklarının 150’den 100’e, deniz gözetleme ve keşif uçaklarının 26’dan 15’e düşürüleceğine ve 8 adet yakıt ikmal uçağının geri çekileceğine dikkat çeken Günyel, “NATO için, Avrupa için çok kritik olan uzun menzilli taarruz, istihbarat, gözetleme gibi caydırıcı ögelerin tesirinin bu noktada düşeceğini söyleyebiliriz.” ifadelerini kullandı.

“TRUMP AVRUPA GÜVENLİK MİMARİSİNE ÖNCELİK VERMEK İSTEMİYOR”

ABD Başkanı Trump’ın Avrupa’yı “köhne bir yer” olarak tanım ettiğini ve müttefik olarak görmediğini kelamlarına ekleyen Günyel, “Trump artık Avrupa güvenlik mimarisini öncelemeyeceğini ve bilhassa Pasifik, yani Çin ile gayrete odaklanacağını tabir etmişti. Trump, bu noktada Amerikan bütçesini Avrupa güvenlik mimarisine aktarmak istemiyor.” diye konuştu.

Avrupalı müttefiklerin savunma bütçelerini gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 2’sine çıkartmamalarının geçmişte krize sebep olduğunu hatırlatan Günyel, “Trump NATO’dan ayrılmayı düşündü, daha sonrasında da bilhassa Almanya’da bulunan ve çok kritik bir üs olan Ramstein hava üssünden 5000 askeri azaltma kararı aldı.” biçiminde konuştu.

“AVRUPA’NIN ÖNEMLİ EKSİKLİKLERİ KELAM KONUSU”

Avrupa’nın kendi güvenliğini sağlama konusunda önemli eksiklikleri bulunduğunun altını çizen Günyel, “Avrupa ülkeleri toplumlarını değişen memleketler arası sistemdeki jeopolitik kırılmalara karşı bir güvenlik algısı içerisine sokamadığı üzere, sadece askeri ekipman manasında değil, askere alabilecek işçi bulmakta da çok zorlanıyor.” değerlendirmesinde bulundu.

“RUSYA VE ÇİN’İ CESARETLENDİRECEK BİR SÜREÇ”

NATO Sözcüsü Allison Hart’ın Avrupa’nın tek bir müttefike bağımlı olmaması gerektiği tarafındaki açıklamalarına işaret eden Günyel, şunları kaydetti:

“ABD’nin geri çekilmesi, milletlerarası sistemde rekabet halinde olduğu Rusya ve Çin’i cesaretlendirecek bir sürece neden olabilir. Avrupa da bu güvenlik tehdidini çok daha fazla hissedecek.”

“TÜRKİYE CAYDIRICILIĞINI EPEY ÜST KONUMA ÇIKARDI”

Yaşanan kriz ortamında kimi ülkelerin ön plana çıktığını vurgulayan Günyel, “Özellikle Türkiye, yerli ve ulusal endüstrisiyle birlikte kendi askeri güç kapasitesini ve caydırıcılığını hayli üst duruma çıkarmış durumda. Asimetrik savaş tehditlerine karşı Türkiye hem yıllardır verdiği çabayla kazandığı tecrübesi kullanıyor hem de kısa pistli SİHA’lar üzere yeni savaş doktrinlerini hayata geçiriyor. Türkiye, NATO’nun Avrupa amfibi güç ünitesinin komutanlığını üstlenmiş durumda.” dedi.

Süreç içerisinde Rusya’ya yakınlığından ötürü tehdit algısı yükselen Polonya’nın ve atılım yapan Almanya’nın da öne çıktığını belirten Günyel, Avrupa güvenlik mimarisinde sancılı bir değişim ve dönüşüm süreci yaşandığını aktardı.

NATO DORUĞU’NA İŞARET ETTİ

Önümüzdeki günlerde Türkiye’nin mesken sahipliğinde gerçekleşecek NATO tepesinin değerini lisana getiren Günyel, “NATO ittifakının geleceği, önümüzdeki süreçte hangi stratejileri benimseyeceği ve Avrupa güvenlik mimarisinde sorumluluklar bu dorukta gündeme gelecektir. Çok kıymetli bir tepe bizi bekliyor.” diyerek kelamlarını tamamladı.