yerli araba fakirin sitesi oyun hilesi otomobil sitesi teknoloji sitesi magazin sitesi alexa hileleri ilksite zengin sitesi birincisite aksaray sondakika bilecik sondakika bolu sondakika artvin sondakika edirne sondakika hatay sondakika izmir sondakika kilis sondakika konya sondakika mersin sondakika ankara hastabakıcı kocaeli sondakika mugla sondakika rize sondakika yalova sondakika karabuk haberleri diyarbakir haberleri hakkari haberleri afyon haberleri duzce sondakika mardin haberleri ankara sondakika burdur haberleri kuşadası escort sakarya haberleri tokat haberleri trabzon haberleri kayseri sondakika adana haberleri antalya sondakika samsun haberleri amasya haberleri aydin haberleri ordu haberleri denizli haberleri mani sasondakika bursa haberleri webgelişim teknokentim teknolojiyi olaypara script indir warez script indir warez tema indir warez script tema indir warez theme indir ücretsiz warez theme indir ücretsiz script indir arayüzweb gaziantep haberleri gaziantep haber merkezi deneme testi
a
istanbul organizasyon evden eve taşımacılık, gaziantep organizasyon, gaziantep evden eve taşımacılık, evden eve taşımacılık, gaziantep evden eve taşımacılık, evden eve taşımacılık, gaziantep evden eve taşımacılık, gaziantep evden eve taşımacılık, gaziantep evden eve taşımacılık, gaziantep evden eve taşımacılık, evden eve nakliyat, gaziantep asansörlü taşıma, gaziantep evden eve taşımacılık, gaziantep organizasyon, gaziantep organizasyon, gaziantep organizasyon, gaziantep organizasyon, gaziantep organizasyon, gaziantep organizasyon, gaziantep palyaço,

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz’dan toplumsal konut açıklaması

Anadolu Yayıncılar Derneği’nin konuğu olan Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz soruları yanıtladı.

İhracatçılara sağlanan takviyelerle ilgili bir soru üzerine Yılmaz, ihracatçıların daha düşük maliyetle kredi kullanımı konusunda uğraşların devam ettiğini belirterek, “İhracatı elimizdeki imkanları azami ölçüde zorlayarak desteklemeye devam edeceğiz. Bunun bir yansıması da Meclise gönderdiğimiz kanun. Kıymetli bir vergiden fedakarlık yaparak KOBİ’leri, ihracatçı KOBİ’leri destekleyici bir adım atmış oluyoruz. Merkez Bankamız da faiz oranlarını azaltarak bunu yapıyor.” dedi.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, yarın toplanacak İktisat Uyum Heyeti toplantısının gündeminin sorulmasına karşılık, toplantıda ihracat mevzularını ele alacaklarını, yapılması gereken, atılması gereken yeni adımları değerlendireceklerini bildirdi.

YENİ MİNİMUM ÜCRET

Cevdet Yılmaz, 2024’te uygulanacak minimum fiyat belirleme çalışmalarına ait soruları da yanıtladı.

Yılmaz, bu yıl minimum fiyat artışının enflasyonun üstünde gerçekleştiğini, gerçek olarak taban fiyatı gözetici çok önemli önlemler alındığını aktardı.

Yapılan artışlara ek olarak, geçen yıl tarihi bir adım attıklarını ve minimum fiyata kadar tüm fiyatlarda vergi muafiyeti getirdiklerini anlatan Yılmaz, yeni minimum fiyat için müzakere sürecinin üçlü formda yürütüldüğünü bildirdi. Cevdet Yılmaz, şunları kaydetti:

“Yani yalnızca kamunun bu mevzuda perspektifini paylaşması kâfi değil elbette. İşin kamu, personel ve patron tarafı var. Toplumsal diyalog dediğimiz bir sistemle bütün kaideler belirleniyor. Toplumsal diyalog düzenekleri çalışmadan evvel yorum yapmayı hakikat bulmuyorum. Görüşmeler başlayacak, aralık ayı içinde toplumsal diyalog düzeneği çalışacak. Orada elbette personellerimizin refah beklentileri, işletmelerimizin de rekabet gücünü devam ettirme, istihdamı devam ettirme üzere beklentileri olacaktır. Kamu kesiti de bu dengeyi gözetecektir diye düşünüyorum. Münasebetiyle bu üçlü düzeneğin, diyalog düzeneğinin işleyişini gördükten sonra yorum yapmak daha gerçek olur.”

Cevdet Yılmaz, enflasyonla uğraşın toplumsal fedakarlık da gerektirdiğini belirterek, “Kısa vadede tahminen kimi zorluklar yaşayacağız ancak orta-uzun vadede daha sağlıklı bir formda refahımızı arttırmış olacağız. İşin özü bu.” dedi.

Amaçlarının, kalıcı refahı sağlamak, buna dönük adımları atmak, güçlendirmek olduğunu anlatan Yılmaz, “Bu da herkese bir sorumluluk yüklüyor aslında. Siyasetçiler olarak bizlere de yüklüyor.” şeklinde konuştu.

Emeklilikte yaşa takılanlarla ilgili düzenlemenin akabinde 2 milyon kişinin emekli olduğunu, daha gelecek 3 milyon kişi bulunduğunu söyleyen Yılmaz, “Böyle bir yükle de karşı karşıyayız. Bunun da ilerisi için yansımaları var. Bu sahiden toplumsal güvenlik sistemimiz üzerinde çok değerli bir baskı ögesi oluşturdu. Bu durumu bütçemizin imkanları dahilinde elimizden geldiğince yönetmek durumundayız.” diye konuştu.

Bütçe imkanlarını sonuna kadar zorlayarak, bütün kısımları destekleyici bir yaklaşım içinde olacaklarını söyleyen Yılmaz, “Bunu yaparken Türkiye’nin, şu an büyük bir zelzele yüküyle karşı karşıya olduğunu bir taraftan da enflasyonu düşürmek sorumluluğuyla karşı karşıya olduğunu unutmamamız gerekiyor.” dedi.

“SOSYAL KONUT, HER VAKİT GÜNDEMİMİZDE”

Sorular üzerine zelzeleyle ilgili çalışmalara da değinen Cevdet Yılmaz, kamuoyunda, sarsıntı bölgesine acil müdahaleler bitince güya “deprem bitti” üzere bir algının oluştuğunu aktardı. Zelzele gerçeğinin daima gündemde tutulması gerektiğine işaret eden Yılmaz, şöyle konuştu:

“Asıl mali yükü artık yükleniyoruz. Yüz binlerce konut tekrar inşa ediliyor. Tahrip olmuş altyapılar tekrar yapılıyor. Bir taraftan da bölgedeki ekonomik toplumsal hayat canlandırılmaya çalışılıyor. Yalnızca bu sene 762 milyar, gelecek sene 1 trilyon 28 milyar üzere zelzele bölgesine harcama olarak sayılardan bahsediyoruz. Orta vadede de 3 trilyonun üzerinde bir kaynağı zelzele için kullanmış olacağız. Bir taraftan da yapılan öteki fiyat artışları fedakarlık derken bunu kastediyorum. Öncelikle afetlerin yaralarını sarmamız gerekiyor.”

Sosyal konut projeleriyle ilgili yapılanları anlatan Cevdet Yılmaz, toplumsal konutta arz arttırılmadan yalnızca kredi imkanının sağlanması halinde konut piyasasında fiyatların yükseltileceğini vurguladı. Yılmaz, “Hem arzı arttırıp hem düşük faizli kredi verdiğinizde o vakit manalı olur. İkisini bir ortada düşünmemiz lazım. Aksi takdirde yalnızca avantajlı kredi veriyoruz dediğimizde konut fiyatları artacak, vatandaş tekrar eza yaşamış olacak. Münasebetiyle o denli bir metot düşünmüyoruz.” dedi.

Arz ve talep istikrarı içinde ikisini tıpkı anda geliştirici bir formülasyon içinde bu bahisleri konuşmaya devam edeceklerini söyleyen Yılmaz, “Sosyal konut, her vakit gündemimizde, hiçbir vakit ihmal edeceğimiz bir mevzu değil. Enflasyonu düşürmek için de toplumsal refah için de toplam tasarruflarımızı arttırmak için de konut problemi besin sorunuyla birlikte en kritik alanlardan.” değerlendirmesini yaptı.

“20 YILLIK SÜREÇTE HER PERİYOTTA KARA PARAYLA UĞRAŞ EDİLİYOR”

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, hata örgütlerine yönelik operasyonlara ait sorulara karşılık da 20 yıllık süreçte, her devirde, çetelerle, mafyayla, kara parayla uğraş ettiklerini, hiçbir periyotta bu önceliklerinin değişmediğini, bu mevzularda her periyot birebir çabayı yürüttüklerini bildirdi.

Türkiye’nin, Ekim 2021’de “gri liste” olarak da bilinen “artırılmış izlemeye tabi ülkeler” listesine dahil edilmesine değinen Cevdet Yılmaz, şöyle konuştu:

“Maalesef Türkiye hak etmediği birtakım hadiselerle de karşılaşıyor. Aşikâr ülkeler kendi çıkarları kelam konusu olduğunda her türlü enstrümanı kullanabiliyorlar ve ne bir hukuk ne ahlak ne diğer bir ölçü dinlemeden birtakım işler yapabiliyorlar. Türkiye bu manada ekonomik olarak da finansal olarak da haksızlıklara uğramış bir ülke. Eninde sonunda dünyadaki yatırımcı gerçeklere bakacaktır, algılarla değil, sayılarla, gerçeklerle hareket edecektir ve Türkiye’de bir kârlı ortam gören herkes Türkiye’yi tercih edecektir. Bu manada gri listeden çıkma konusunda bir tek düzenleme eksiğimiz var, o da kripto paralar konusunda. Onunla ilgili de aslında aşikâr çalışmalar yapılıyor, o hususlarda da aşikâr adımlar atılacak. Türkiye haksız bir formda bu listelerde ve en kısa müddette buralardan çıkmasını bekliyoruz.”

BÜYÜME
 
Büyüme de bu yıl ne durumdayız diye baktığınızda birinci yarıda yüzde 3,9 büyümüşüz. Birinci altı ayda büyümemiz 3,9 olmuş. Orta Vadeli Programda yılsonu gayemiz 4,4. Bu yılsonu için maksadımız. Gelecek yıl yüzde 4. Bir ölçü bu enflasyonla gayret çerçevesinde bir şey var. Lakin dünyada da baktığınız vakit yüzde 3 civarında bu devirde büyüme suratları. Gelişmekte olan ülkelerde yüzde 4 civarında, gelişmiş ülkelerde yüzde 1,5 civarında bir ortalama büyüme var. Avrupa’ya bakıyorsunuz yüzde 0’lar  civarında. İşte çok değerli ticaret partnerimiz olan Almanya’da eksilerde. Münasebetiyle bu türlü bir ortamda tekrar kıymetli bir büyüme performansı sergilemeyi planlıyoruz.
 
ENFLASYON BİRİNCİ ÖNCELİĞİMİZ

Bu ortada enflasyonu alışılmış birinci önceliğimiz. Bu manada belirli politikalarımız güncellendi biliyorsunuz. Bir taraftan  Merkez Bankamızın yeni siyasetleri var. Bir taraftan mali politikalarımızla, maliye politikalarımızla, para politikalarımızı bir bütünlük içinde sürdürüyoruz.
 
ORTA VADELİ PROGRAM

Diğer taraftan da yapısal ıslahatlar dediğimiz bir gündemimiz var. Bu üç saç ayağı…  Bu saç ayağı üzerine oturttuğumuz bir makro çerçevemiz var. Orta ve Vadeli Programımızın da özünü bu oluşturuyor. Ben daima özetlemek için şunu söylüyorum. Orta Vadeli Programda dört gayemiz var. Üç tane de temel siyaset aracımız var. Hedeflerimiz şu, birincisi afet yaşadık. Büyük bir afet. Bunun çok büyük bir yükü var. Bilhassa bu yıl ve gelecek yıl. 2025’ten itibaren bu yük hafifliyor. Birinci emelimiz zelzelenin yaralarını sarmak ve buna ek olarak yeni afetler oluşması ihtimalini dikkate alarak riskleri azaltmak.
 
Yani kentlerimizin kentsel dönüşüm başta olmak üzere bünyemizi güçlendirmek. İkinci hedefimiz enflasyonu düşürmek, orta vadede tek haneli sayıları, üçüncü hedefimiz bunu yaparken büyümeyi istihdam edip devam ettirmek. Dördüncü hedefimiz da tüm bunları insan için yaptığımızı, milletimiz için yaptığımızı unutmadan toplumsal politikalarımızı toplumsal refahı kalıcı bir formda arttırıcı politikalarımızı sürdürmek.
Bu dört maksada yönelik olarak da üç aracımız var. Para siyasetleri, maliye siyasetleri ve yapısal ıslahatlar. Bunları da bir bütünlük içinde hem dokümanlarda aşikâr bir bütünlük sağlayarak hem de iktisat uyum heyeti başta olmak üzere çeşitli sistemlerle bu eş bütünlüğü sağlayarak sürdürüyoruz. İktisat uyum şuramız da bu manada değerli bir işler görüyor.
 
ENFLASYON

Bu çerçevede enflasyonla mücadelemiz  devam ediyor. Şöyle diyebilirim bu çabayla son aylarda ve sonuçlar almaya başladık aylık bazda. Yaz devrinde biliyorsunuz olağanda yaz devrinde daha düşük olur. Enflasyon sonbaharda, kışa gerçek biraz daha yükselir. Mevsimsel olarak baktığınız vakit. Lakin bu sene yaz devrinde malum yüksek bir enflasyon oranı yaşadık. Geldiğimiz noktada sonbahar periyodunda olduğumuz halde aylık bazda kıymetli bir düşüş gerçekleşti. Yaza nazaran diyorum düşüşü. Yaz aylarındaki aylık artışlara nazaran, aylık bazda düşüşler başladı. Bu olumlu bir sinyal. Fakat bunun yıllık baza yansıması gelecek yılın ortalarını bulacak. Dezenflasyon dediğimiz süreç gelecek yılın ortalarından itibaren bariz bir formda ortaya çıkmış olacak. Niçin önümüzdeki devirler çok net göremeyeceğiz? Zira baz tesiri dediğimiz bir şey var. Yazın yaşadığımız o yüksek enflasyonlar baza girmiş vaziyette. Münasebetiyle önümüzdeki devirde aylık bazda daha düşük bir sayıyla gitsek de yıllık bazda baz tesirinden ötürü yüksek görünen bir enflasyonumuz olacak.
 
2024 ortalarından itibaren ise bazdan çıkmış olacak o yüksek artışlar ve süratli bir biçimde bir  enflasyondaki düşüşü görmüş olacağız. 2024’te biz im OVP’deki varsayımımız yüzde 33’tü. Merkez Bankamızla da istişare içinde doğrusu yapmıştık bunu. Ancak sonraki gelişmeleri daima birlikte gördük. Jeopolitik bir ekip gelişmeler, öteki bir grup gelişmeler… Merkez Bankası 33’ten 36’ya revize etti sayısı. Çok büyük bir revizyon olmadı ancak tekrar de muhakkak bir fark oluştu. Yalnız orada da bir bant tanım etti Merkez Bankamız. 6 puan üstünde altında gelebilir formunda. Hasebiyle 32 ile 42  ortasında bir bant tanım etti. 33 sayısı hala o bandın içinde bir sayı. Lakin bir ölçü üst taraflı riskleri olduğunu görüyoruz. Tahminen ek uğraşla 33 bence sağlanamayacak bir sayı değil. Yani olasılıklar içinde bir sayı olarak duruyor. Enflasyonla ilgili genel manada tabloyu bu türlü gördüğümüzü söyleyebiliriz. Tek haneye ne vakit ulaşacağız? Merkez Bankamızın da iddiası bizim de orta vadeli programdaki çerçevemiz 2026. 2025’te 15’ler civarına düşen bir enflasyon, 2026’da da 8,5 civarında bir enflasyon varsayımımız var. Münasebetiyle Türkiye  kademeli bir halde öteki istikrarlarını de gözeterek enflasyonu orta vadede tek haneli sayılara düşürme siyasetlerini oluşturmuş durumda. Bunu da adım adım hayata geçiriyoruz.
 
CARİ AÇIK

En değerli sıkıntılarımızdan bir tanesi cari açık problemi. Açık, AK Parti periyoduna de mahsus değil. 1950’lili yıllara gidin yeniden birebir tartışmaları görürsünüz. Bu kalkınmamızın önünde en büyük kısıtlardan bir tanesi de cari açık.
Türkiye ne vakit çok süratli büyüyse cari açığı da büyüyor. Döviz gereksinimi artıyor. Bunun getirdiği finansal istikrarsızlıklar oluyor. Derken kalkınma sürecimiz sekteye uğruyor. Hasebiyle cari açığı ortadan kaldırmak yahut çok düşük düzeylere indirmek, kalkınma sürecimizin sürdürülebilirliği açısından çok kıymetli.
 
O açıdan cari açığı düşürmek de en temel yeniden perspektiflerimizden biri. Sayın Cumhurbaşkanımız da bunu bu yatırım, istihdam üretim ve ihracat dedikten sonra dikkat ederseniz daima cari açığı düşürmeye vurgu yapıyor.. Bu da rastgele bir vurgu değil. Hakikaten Türkiye’nin çok temel bir probleminden bahsediyoruz. Burada, baktığımızda son periyotta kıymetli bir güzelleşme gördüğümüzü söyleyebilirim.2023’ü ve Eylül ayında cari açık değil fazla verdik. 1,9 milyar dolar cari fazla verdik. Haziranda bir fazla vermiştik. İkinci bir ay oldu eylül ayı cari fazla verdiğimiz.
Cari süreçler açığı yalnızca ticaretten oluşmuyor biliyorsunuz. Ticaret artı hizmetler. İkisini birlikte kıymetlendirerek bulduğumuz bir sayı. Yılın birinci periyodunda cari açığımız yüksekti. Ancak seçim sonrası bir dengelenme süreci içine girdiğini rahatlıkla söz edebiliriz. Dış ticaret istikrarı, cari bahsetmiyorum artık. Dış ticaret yalnızca mal ticaretinden bahsediyorum. Birinci beş ayda, 2023’ün  birinci beş ayında 47,1 milyar dolar açık vermişti. Haziran, eylül periyodunda ise bu 25,2 milyar dolara geriledi. Yani dış ticaret açığımızda önemli bir düşüş gerçekleşti. Bu da alışılmış ki cari açığa yansıyor.
Turizm pek güzel gidiyor. Bu sene işte 55 milyar dolar üzere bir maksadımız var. Ve bu bütün bu jeopolitik  aksiliklere karşın bunu gerçekleştirebileceğiz üzere görünüyor. Münasebetiyle hem dış hem ticaret dengemizdeki güzelleşme hem de turizmdeki performans cari açığı aşağıya yanlışsız çekiyor. Finansmanında da bir kahır yaşamıyoruz. Rahatlıkla  bu açıkta finansa ediliyor. Yılsonu iddiamız yüzde dörtler civarında, ulusal geliri oranına cari açığı kapatmak. Devir sonunda, 2026’da ise 2’ler  düzeyine düşürmek cari açığı, daha rahat bir formda finanse etmek. Hasebiyle cari açık konusunda da şunu rahatlıkla söyleyebilirim. İzlediğimiz siyasetler cari açığı kalkınmanın önünde bir kısıt olmaktan çıkarıcı bir perspektifle devam etmektedir. 
 
İSTİHDAM

İstihdamda Eylül ayında 32 milyon kişiyi aştık. 32,2 milyonu bulduk. Mayıs ayından itibaren tek haneli sayılarımız devam ediyor. Ve en son 8,9 olarak gerçekleşti. Biz orta vadeli programda 10,1 idi yanlış hatırlamıyorsam varsayımımız. Şu anda onun epeyce gerisindeyiz. Yani düzgün bir durumdayız. Orta vadeli programa iddiasından de daha uygun bir durumda olduğumuzu işsizlik açısından söyleyebilirim.

Merkez Bankamızın rezervleri değerli bir finansal gösterge. Burada sahiden çok düzgün bir performans var. Mayıs ayında 98,5 milyar dolar düzeyine gerilemişti rezervlerimiz. En son 17 Kasım itibariyle açıklanan sayı 135 milyar dolar. Hasebiyle 36,5 milyar dolarlık bir artış var. Seçimde sonrası tarihten bugüne baktığınızda Merkez Bankamızın rezervlerinde 36,5 milyar dolarlık bir artış var.
Daha evvelki toplam rezervlere nazaran bu yüzde 37’lik bir artışı tabir ediyor. Merkez Bankası rezervlerinde yüzde 37 bir artış gerçekleşti.
Doğal izlenen siyasetler, siyasi belirsizliklerin ortadan kalkması, başta bahsettiğim izlenen yeni siyasetlerle birlikte rezervlerimizde çok önemli bir düzgünleşme olduğunu rahatlıkla söz edebilirim.

Soru: bu hangi devri kapsıyor?

98,5 milyar dolar yüzde 37 artışla 135 milyar dolara ulaşmış durumda.
Kur Muhafazalı Mevduat, tekrar finansal açıdan kıymetli bir  takip edilen gösterge. Ağustos ayı itibariyle bunun pik yaptığını gördük. 3 trilyon 408 milyar dolar  düzeyine kadar yükselmişti kur muhafazalı mevduat. İzlenen siyasetlerle alınan önlemlerle birlikte 17 Kasım haftası itibariyle, hesaplarda toplam 640 milyar  Türk liralık bir eksilme oldu kur muhafazalı mevduatta.

Şu an geldiğimiz sayı 2 trilyon 768 milyar TL. Burada da nitekim büyük bir performans olduğunu rahatlıkla söyleyebilirim. Kur muhafazalı mevduatta önemli bir düşüş var.

Her enstrümanı vaktine yerine nazaran pahalandırmak gerekir. O gün için bir gereksinimdi. Ve misyonunu ifa etti. Artık farklı bir çerçevede devam ediyoruz. Yani o gün yanlıştı diye ben düşünmüyorum doğrusu. Günün gereksinimlerine bakmak lazım. O günün kurallarına bakmak lazım. Kur müdafaa bir mevduat o gün devreye girmemiş olsa kamu, yaşayacağımız kur şokunun getireceği maliyeti düşündüğünüz vakit, buraya ödediğimiz maliyet ondan çok daha düşük. Ancak bir yere kadar bu araçlar. Esasen ortaya konurken de dikkat ederseniz kanunu düzenlemeyi biz süreksiz yaptık o periyot. Kalıcı bir sistem olarak hiçbir vakit bu görülmedi esasen.

Kanunu düzenlemesi de süreksiz bir süreksiz düzenleme, tarihli bir düzenleme olarak yapıldı. Bir ölçü uzatıldı. Artık de bu türlü birdenbire sona erdirme üzere bir yaklaşımımız yok. Fakat belirli bir ölçeği de aşmasını istemiyoruz alışılmış ki. Bunun getireceği diğer bir kadro badireler var. Hasebiyle kur muhafazalı mevduat misyonunu yaptı. Artık kademeli bir biçimde buradan çıkıyoruz. Çıkarken de olağan finansal istikrarsızlığa yol açmadan döviz kuru piyasalarında sıkıntılara yol açmadan bunu yapıyoruz.
Rezerv biriktirmemiş olsaydık bu kadar, öbür bir grup siyasetler TL’yi cazip hale getirici siyasetler izlememiş olsaydık, kur muhafazalı mevduattan çıkış bu türlü istikrarlı gerçekleşmezdi.

Şu anda hem bunu yapıyoruz hem de dediğim üzere makro  politikalarımızı izliyoruz. Geldiğimiz yer değerli diye düşünüyorum.
Sayın Cumhurbaşkanı yardımcım torba maddede bir unsur var. Evet. Kur muhafazalı mevduat şirketler tarafından kullanan kurumlar vergisi istisnasında mühlet uzuyor. Bu aslında fiilen  o taraf için kur muhafazalı mevduatta süreyi uzatıyor. Fakat bireysellerle ilgili bir karar yok ve orada da 31/12/ 2023 diye biliyoruz biz. 
Şu anda şöyle, bireysellerde o denli bir vergisel boyut olmadığı için o vergisel boyut yani. Şirketlerin dövizlerini bu tarafa TL’ye çevirip tutanlar için bir teşvik düzeneği, onu bir müddet uzatıyoruz. Bireysellerde o denli bir vergisel durum kelam konusu değil fakat genel yaklaşımımızı söylüyorum.

Ani bir biçimde kur müdafaa mevduatı bitirme üzere bir perspektifimiz katiyen yok. İşte burada gördüğünüz üzere basamaklı bir biçimde bu mekanizmayı kullanıyoruz. Bu düzenek şey de olabilir. Küçük bir daha küçük ölçekli, kamuya risk oluşturmayan bir formda finansal sistemimiz içinde her vakit bir enstrüman olarak da düşünülebilir. Yani bu kur korunalı mevduat dediğimiz hadise muhakkak insanların tercih ettiği başkalarıyla mukayeseli olarak belirli bir ölçekte bir düzenek olarak da her vakit düşünülebilir.
Yani bu berbat bir düzenek değil. Sağladığı aşikâr koşullarda bir esneklik sağladığını da gördük, yaşadık. Fakat burada geldiğimiz ölçek doğal ki dilek etmediğimiz bir ölçekte onu aşağıya yanlışsız düşürüyoruz. Belirli bir düzeye kadar da bu devam edecektir.

Öyle bir kaç milyar o denli bir hesabımız ıbir şey var da tabir edemem doğrusu.
 Finansal sistemin kendi içinde diyelim bir enstrüman olabilir, kamunun  yükümlülük üstlenmediği, finansal sistemin kendi içinde kullandığı bir enstrüman olarak her vakit olabilir. Bankacılık dalı, finans dalı bunu bir enstrüman olarak kullanmak istiyorsa her vakit kullanabilir. Yani bu  sonuçta müdilere, hesap kayıtlarına sunulan bir alternatif.

Ama çok yüklü hale geldiği vakit daha çok tartışma oluşturuyor. Yoksa yani büsbütün hani bu türlü bir enstrüman olmasın üzere bir şeyi ben doğru  bulmuyorum
Yani finansal kesim kendi içinde, kendi sorumluluklarını taşıyarak bu türlü bir enstrümanı devam ettirmek istiyorsa bu da olabilmeli diye düşünüyorum.
Başka taraftan  bu periyotta kredilerde gerçek kesim bir desteklemeye devam ettik mi etmedik mi? Bir grup sayılar da vermek isterim. Tekrar Mayıs’la mukayese ettiğimizde, Mayıs ayında toplam kredi hacmi bankacılık kesiminde 9 trilyon 129 milyar lira. 17 Kasım itibariyle bu sayı 11 trilyon 107 milyar lira düzeyine yükselmiş. Yalnızca TL cinsinden işletmelere kullandırılan net kredi toplamı seçimden bu yana 498 milyar tl.Yani yaklaşık 500 milyar TL işletmelere kredi kullandırılmış.
Bu ölçünün yaklaşık tekrar 189 milyar lirası, direkt kobilere kullandırılmış. Yani işletmelere, kobilere kredi kullandırmaya bankacılık sistemimiz devam ediyor.
Ha maliyetlerini tartışabilirsiniz. Daha mı yüksek, daha mı düşük? Lakin kredi kullandırılması süreci devam ediyor.
Bu süreçte bankacılarımızın durumu nasıl diye soracak olursanız bunu da en uygun sermaye yeterlik rasyosuyla ölçüyoruz. Biliyorsunuz bu finansal süreçlerde bankaların istikrarı yapısı çok değerli. Sermaye yeterlik rasyosu %18,5 şu anda Türkiye’de. Yasal mecburilik %8. Basel kriterlerine baktığınızda yüzde 8 sekiz ancak bizde yüzde 18,5.
 Dolayısıyla sermayesi hayli kâfi bir bankacılık sistemimiz var, güçlü bir bankacılık sistemimiz var. Takip tahsili gecikmiş alacaklar düzeyi de yüzde 1,5 üzere epey düşük bir düzeyde. Hasebiyle bankacılık kesimimiz de, finans kesimimiz de bir istikrar var.
Bütün bu çalışmaların sonucunda bir taraftan da bütçede biliyorsunuz. Sarsıntı sonrası büyük bir mali yükle karşı karşıya kaldık. O yükü azaltmak için bir ekip önlemler aldık. Orta vadeli programı daha hazırlamadan  daha doğrusu toplumla paylaşmadan tedbirlerimizi  hayata geçirdik ve sağlam bir taban oluşturduk orta vadeli program için.
Bütçe açıklarımız olabildiğince denetim altında tutacak bir perspektif oluşturduk. Bu yıl ve gelecek yıl 6,4 üzere bir oranda bütçe açığımızın ulusal geliri oranı. Zelzeleye karşın bunu başardık.

BÜTÇEDE SARSINTI MALİYETİ

Deprem tesiri bu yıl yüzde 3 civarında yani bu 6,4 dediğimiz açığın 3’ü, tek başına sarsıntı harcamalarından kaynaklanıyor. Öbür taraftan gelecek yıl ki 6,4’ün de 2,5’i zelzele harcamalarından kaynaklanıyor. Ondan sonraki yıllar düşerek gidiyor. Yani bu yıl ve gelecek yıl bütçe açığımız bir ölçü yüksek. Bunun sebebi sarsıntı açığı. Bu da tek seferlik bir açık, yapısal bir bozulmaya yol açmıyor. Bütçede hani kimi kalemler vardır ki bir yaparsınız uzun yıllar bütçeyi  olumsuz tesirler.
Sarsıntı harcamaları o denli değil. Bir iki yıl yüklü, dört beş yılda tamamlanacak halde gidiyoruz ve yapısal bir bozulmaya yol açmıyor. İkinci bir tarafı sarsıntı harcamalarının, yatırım niteliğinde harcamalar, sarsıntı harcamaları. Cari nitelikte değil, büyük bir kısmı yatırım niteliğinde. Konut yapıyoruz, alt yapıyı inşa ediyoruz, ticaretin alt yapısına yatırım yapıyoruz. Bütün bunlar aslında bölgenin ve ülkenin iktisadına de bir yatırım bir taraftan. Yani gelecek açısından da daha güçlü bir yer oluşturucu yatırımlar. Münasebetiyle bütçemizde aldığımız önlemlerle riskleri azalttık. Az evvel bahsettim, rezervlerimizi arttırdık. Finansal göstergelerde güzelleşmeler, KKM başta olmak üzere güzelleşmeler sağladık. Bütün bunların sonucunda siyasi itimat ve istikrar ikliminde CDS primlerinin de kıymetli oranda gerilediğini görüyoruz. CDS dediğimiz Türkiye’nin beş yıllık risk primi. 2002 yılında en yüksek seviyeyi görmüşüz burada. 816’lara kadar yükselmiş. Mayıs ayına geldiğimizde 700 yüz civarında bir sayıdaydı bu. 2023 Kasım prestijiyle 350 baz puanın altını gördük. 339 tam sayı söyleyecek olursak 23 Kasım’daki sayı.  Bu kıymetli bir düşüş. Bunun manası ne arkadaşlar? Şu Türkiye olarak yahut şirketler olarak yurt dışından borçlanırken bir faiz oranına bu risk primi ek edilerek size bir maliyet oluşturuluyor. Hasebiyle CDS’in düşmesi Türkiye’nin dışarıdan kaynak kullanımında çok daha elverişli koşullarda daha geniş imkanlara ve daha ucuz maliyetle ulaşmasını sağlıyor. Bu manada değerli, CDS dediğim üzere kıymetli oranda düştü. Daha da düşürmek için olağan ki bir uğraş içinde olacağız. Borsa İstanbul tekrar finansal asistan baktığınızda Mayıs’ta 4768’miş 29 Mayıs itibariyle. 8500’lere kadar yükseldi bu periyot. Lakin son devir bu jeopolitik risklerin de tesiriyle bir ölçü geriledi lakin buna karşın 24 Kasım’da 7959 puan. Yeniden aşağı üst 8000’ler düzeyinde bir borsa ve önemli manada bir artış yaşadığımızı da görüyoruz.

KAMU VE GERÇEK KISMIN BORÇLULUK DURUMU

Real kısmın borçluluk durumlarına baktığımız vakit, kamu olarak borçluluk durumumuz epey güzel vaziyette. Yani geçen yıl yüzde 32’ler civarında kamu borç stoğunun ulusal gelire oranının AB tanımlarıyla  karşılığı yüzde 32. Avrupa Birliği’nde bu sayı çok daha yüksek.  Türkiye bu anlamda  borçluluk sayıları açısından sahiden âlâ bir durumda. 2023’ün ikinci çeyreğinde yüzde 34 düzeyinde bizim sayımız. AB ülkelerinde birinci çeyrek sayısı var. Yüzde 84 civarında. Yani kamu borcunun ulusal gelire oranı bizde yüzde 34’lerdi. Avrupa Birliği’nde yüzde 84’lerde. Maastrich Kriteri bu biliyorsunuz. Olağanda 60’ın altında olması lazım. Real kesimde de borçluluk oranımız dünyaya nazaran güzel durumda.  Bizim gerçek kesimimizin gayri safi borcunun gayri safi yurtiçi hasılaya oranı yüzde 56  düzeyinde.  Avro bölgesinde bu yüzde yüzün üzerinde. Hasebiyle borçluluk düzeyleri olarak da Türkiye belirli bir yerde, hane halkı borçlarında daha düşük seviyelerdeyiz. hasebiyle Türkiye’nin finansal göstergeler açısından da kıymetli bir performans ortaya koyduğunu söyleyebilirim. Son devirde TL maliyetlerindeki yükselmeyle birlikte diğer birtakım önlemleri de tartışıyoruz. Az evvel söyledim. Bir taraftan TL’yi cazip hale getiriyoruz. Bir taraftan da yatırımı, üretimi, ihracatı muhafazaya, toplumsal refayı müdafaaya çalışıyoruz. İkisini tıpkı anda düşünüyoruz. Bu çerçevede en değerli inisiyatiflerimizden bir bir tanesi YTAK denen kredilerin  yine ve yeni bir çerçeveyle devreye alınması olacak. bunu uzun müddettir çalışıyorduk. Ekonomik Uyum Heyeti’nde birkaç sefer değerlendirdik. Çeşitli kurumlarımız bu mevzuda teknik hazırlıklar yaptılar. Merkez Bankamızla Sanayi Bakanlığımız başta olmak üzere strateji bütçe başkanlığımızın yeniden katkısıyla Ticaret Bakanlığımız bütün Hazine Maliye Bakanlığımız daima birlikte bir çalışma sergilendi. Fakat odağında Sanayi Bakanlığımız ve Merkez Bankamız var. Çerçevemiz şu; Türkiye’yi ileriye taşıyacak, cari açığını düşürecek, teknolojik düzeyini yükseltecek, stratejik yatırımlara elverişli koşullarda ve uzun vadeli kredi sağlamak. Bilhassa bu artan  finansal maliyetlerin uzun vadeli stratejik yatırımlarımızı caydırmaması için bir çerçeve oluşturduk. En az bir milyar lira kıymetinde olması gerekiyor bu yatırımların. Ve aşikâr özelliklere sahip olması gerekiyor. Bu türlü olunca faiz oranları yüzde 15 ile 30 ortasında bir  sayı olacak. En uygun diyelim bütün kriterleri tutturan projelerde yüzde 15’e kadar faizleri düşürme imkanı olacak. Yatırımlara bu stratejik yatırımlara değerli bir güç vermiş olacak. Bunun bildirisini Sanayi Bakanlığımız yayınladı. Merkez Bankamız da kendi düzenlemelerini yapıyor. Hasebiyle daha ayrıntılı bir biçimde Merkez Bankamız bunları inşallah kamuoyuyla paylaşacak. birinci etapta 100 milyar, orta vadede 300 milyar liralık bir Merkez Bankası kaynağı bu çerçevede kullanılmış olacak. Cari açığı düşürüme perspektifi birebir vakitte makro istikrarımıza da güç verecek. Münasebetiyle bu YTAK’ı yapacağız. İkinci bir şey merkez bankamızın üzerinde çalıştığı toplumsal kredi notu dediğimiz bir hadise. bu da kıymetli. Merkez Bankası Liderimiz kesinlikle toplumu daha ayrıntılı bilgilendirecektir. Aşikâr alanlara kredi veren bankaları düzenlemelerle teşvik etme sorunu. Bu bahiste da bir çalışma yürütülüyor. Batı’da bu cins uygulamalar var. Şöyle diyelim ki teknolojik yatırımlara siz daha fazla kredi verilmesini istiyorsunuz yahut toplumsal bir ekip mevzulara da toplumsal açıdan değerli gördüğünüz bir grup işlere daha fazla kredi sağlanmasını istiyorsunuz. Bankacılık sistemi kanalıyla. Bunu yapan bankaların karşılık oranlarını ayarlayabiliyorsunuz. Büyüme performanslarına daha fazla esneklik sağlayabiliyorsunuz. Yaptığınız düzenlemelerle alışılmış objektif bir formda ölçerek bu çalışmayı Merkez Bankamız, Bankacılar Birliği’yle bankalarla birlikte yürütüyor. Ve önümüzdeki periyotta inşallah dediğim üzere ayrıntıları netleştikçe paylaşılacak. Ben bunu çok değerli görüyorum doğrusu. Bankacılık finans sisteminin daha verimli olarak kaynakları kanalize etmesine takviye olacaktır. Makro siyaset olarak bakarsanız da cari açığı biz nasıl düşüreceğiz? Bir tasarruf oranlarımızı arttıracağız. İki, artan tasarrufları hakikat alanlara kanalize edeceğiz. İşte bu toplumsal kredi notu dediğimiz hadise  tasarrufların gerçek alanlara kanalize edilmesinde değerli bir sistem olarak vazife yapacaktır. Bunlar  sabit alanlar olmak zorunda da değil. Dönemsel olarak da yapılabiliyor. Bu diyelim ki bu yıl için şu şu bahisler diyebilirsiniz. Gelecek yıl bunu revize edip öteki hususları gündeme getirebilirsiniz. Bu türlü hani ebediyen bir alan belirledim, daima bu alan üzere de bakmayın. Bankacılık sistemiyle birlikte bu çeşit çalışmalar mümkün. Ben bu açıdan da Merkez Bankamızı tebrik ediyorum. Gerçekten kıymetli bir çalışma. Bunu çok yakından da takip ettiğimizi belirtmek isterim. 

TROY KART KONUSU

Diğer bir bahis, Merkez Bankamızın tekrar üzerinde çalıştığı bu Troy kart konusu. Troy dediğimiz, Türkiye’nin ödeme sistemi biliyorsunuz. . Bu troy kartta uzun vakittir Merkez Bankamızın çalıştığı bir bahis yüzde 51’i Merkez Bankası’nın troy kartın. Geriye kalan yüzde 49 da yüklü kamu bankaları olmak üzere 13 bankamıza ilişkin. Bu ödeme sistemleriyle yurt dışına giden kaynak 500 milyon dolar civarında her yıl.  bu da bize indirimli fiyat uyguladıkları halde. Yani onlar uygulanmasa indirimli fiyatlar çok daha büyük maliyetler olacak. Münasebetiyle bu Troykart üzere yerli ulusal ödeme sistemlerinin devreye girmesi tekrar cari açık perspektifiyle ülkemizde bu kaynakların kalması açısından kıymetli. Son devirlerde de bir süratli gelişim görüyoruz doğrusu bu Troy Kart’ta. Önümüzdeki periyotta inşallah daha da artar. Bu çeşit bir takım  açılımları da gerçekleştiriyoruz. Tekrar ihracatçıyı önemsiyoruz. Az evvel bahsetmiştim başlangıçta. Bütün bunları yaparken yatırım, ihracat, istihdam bunları gözeterek yapacağız diye konuşmuştum Cumhurbaşkanımızın çizdiği perspektifte.

YORUMLAR

s

En az 10 karakter gerekli

Gönderdiğiniz yorum moderasyon ekibi tarafından incelendikten sonra yayınlanacaktır.

Sıradaki haber:

4 dünya devinden Türkiye kararı! Birer birer takibe başladılar

HIZLI YORUM YAP

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.