Oğuzhan Yer: Gerçeklik Algımız Vakitle Değişti

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Gerçeklik ve şuur üzerine değerlendirmelerde bulunan araştırmacı Oğuzhan Yer, gerçeklik algısının sadece ferdî tecrübelerle açıklanamayacağını belirterek, bilimsel yaklaşımlar ile felsefi fikrin birlikte ele alınması gerektiğini söyledi. Yer, kaleme aldığı değerlendirmede kuantum teorisinden şuur yapısına, bilgi kavramından rasyonelliğe kadar birçok mevzuya ait dikkat çeken tespitlerde bulundu.

GERÇEKLİK KİŞİSEL BİR DENEYİM MİDİR?

Yer, fizikî olmayan dalga işlevinin madde hakkındaki kesin bilgileri (konum, momentum, spin vb.) kısıtladığını belirterek, “Bu bir mümkünlük işlevinden ibarettir ve bize fizikî gerçeklik oyununun yapısını gösterir.” tabirlerini kullandı.

Dalga işlevinin gözlemcinin öznel bilgisi olarak yorumlandığı kuantum Bayesçiliğine değinen Yer, bu yaklaşımın gerçekliği kaçınılmaz olarak sübjektif gördüğünü söyledi. Yer, gözlemcinin her ölçüm yaptığında bilgisini güncellediğini, şahsî tecrübeye dayanan bir gerçeklik anlayışının ise süperpozisyon durumunu gözlemcinin mümkünlük iddiası olarak yorumladığını tabir etti.

Buna rağmen Kopenhag yorumunun farklı bir yaklaşım sunduğunu belirten Yer, gerçekliğin ferdî bir tecrübeye indirgenemeyeceğini vurgulayarak, ölçüm yapıldığı anda sistem durumunun çöktüğünü ve süperpozisyonun bir belirsizlik durumunu tabir ettiğini lisana getirdi.

Yer, 18. yüzyıl Cizvit rahibi Boscovich’in yaklaşımına da değinerek, maddenin daima değil, kesikli kuvvet merkezlerinden oluştuğu fikrinin, günümüzde kuantum alan teorisinin ortaya koyduğu tabloyla kıymetli ölçüde örtüştüğünü söyledi. Kuantum teknolojilerinin bugün hayatın birçok alanına girdiğini belirten Yer, kuantum bilgisayarlarının ise gelecekte çok daha büyük dönüşümlere kapı aralayacağını tabir etti.

Gerçekliğin şahıstan bireye değişkenlik gösterebileceği fikrini de kıymetlendiren Yer, kişisel gerçeklik spektrumlarının mecburî kabul edilmesinin gerçek olmayacağını belirterek, dış dünyadaki olguların büsbütün kişisel yorumlara indirgenmesinin aşırı bir genelleme oluşturacağını kaydetti.

BİLİNÇ VE RASYONELLİK

Bilinç ile akıl arasındaki istikrara de dikkat çeken Yer, dehşet, güvensizlik ve gibisi ilkel dürtülerin günümüz insanında da tesirini sürdürdüğünü söyledi.

Yer, terbiye edilmemiş şuurun hislerinin rasyonel kaldıraçlarla desteklenmediği takdirde bireyin sağlıklı değerlendirmeler yapmasının zorlaşacağını söz ederek, “Bilincin duygu-akıl bağlantısında istikrarlı halde eğitilmesi algıları daha keskin ve kararlı hale getirir.” değerlendirmesinde bulundu.

Sebep-sonuç ilgilerinin sadece hislerle çözümlenemeyeceğini belirten Yer, bunun mantıksal açıdan önemli meseleler doğuracağını lisana getirdi.

GERÇEKLİK NEDİR?

Gerçeklik kavramını da kıymetlendiren Yer, “Gerçeklik, onun için elde edebildiğimiz, onu ‘soyabildiğimiz’ kadar bilgiler birikimimizden fazlası değildir.” görüşünü paylaştı.

Yer, olgular hakkında sahip olunan bilgilerin sonsuz gerçekliğin sırf sonlu bir kısmını oluşturduğunu belirterek, bilgi kavramının kendi içinde kıymetli felsefi meseleler barındırdığını tabir etti.

Değerlendirmesini bir soruyla tamamlayan Yer, “Bildiğimizi ne kadar bildiğimizin ölçeği nedir?” diyerek bilgiye ait tartışmaların devam etmesi gerektiğini vurguladı.