‘Değişen Dünyanın Habercisi’ AnadoluAjansı 106 yaşında!

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün talimatıyla Kurtuluş Savaşı sırasında milli birliği zedeleyebilecek kışkırtmalara karşı halkı bilgilendirmek ve ulusal çabayı bağımsızlıkla taçlandıracak kararları duyurmak hedefiyle 6 Nisan 1920’de kurulan Anadolu Ajansı (AA), 106. kuruluş yıl dönümünü kutluyor.

Anadolu Ajansının kuruluşu, “Milli Caba’nın dönüm noktası” olarak bedellendirilen sıkıntı bir süreçte gerçekleşti.

İstanbul’un fiilen işgalinin akabinde Ulusal Çaba’ya katılmak için Anadolu’ya geçmek üzere yola çıkan aydınlardan Yunus Nadi (Abalıoğlu) ve Halide Edip (Adıvar), Geyve-Akhisar (Pamukova) İstasyonu’ndaki mola sırasında “Ankara’ya masraf gitmez bir ajans teşkilatı kurulması” fikrini kıymetlendirdi.

Yunus Nadi ve Halide Edip, ajansın ismi konuşulurken, “Türk”, “Ankara” ve “Anadolu” seçenekleri ortasından “Anadolu Ajansı”nda fikir birliğine vardı.

Yunus Nadi’nin sözüyle “4 yahut 5 Nisan akşamı” karargah olarak kullanılan, şimdi Meteoroloji Genel Müdürlüğü olan Ziraat Mektebi’nde yemekten sonra Mustafa Kemal Paşa’ya Anadolu Ajansının kurulmasından kelam açıldı.

Bu konuşmanın akabinde Mustafa Kemal Paşa’nın talimatıyla Anadolu Ajansının kuruluşu, 6 Nisan 1920’de gerçekleşti.

“MUSTAFA KEMAL” İMZALI GENELGE TÜM YURDA GÖNDERİLDİ

“Heyeti Temsiliye” namına “Mustafa Kemal” imzalı Anadolu Ajansının kurulduğunu duyuran 8 Nisan 1920 tarihli genelge yurt geneline gönderildi.

Anadolu Ajansının kuruluşunu ilan eden tarihi genelgede, girişilen gayretin iç ve dış kamuoyuna duyurulmasının ehemmiyeti vurgulandı.

Orijinali Osmanlıca olan genelgede, şu tabirler kullanıldı:

“İslam’ın canevi olan Osmanlı Saltanatı merkezinin düşman işgaline geçmesi, bütün ülke ve ulusumuzun en büyük tehlikeyle müsabakası sonucu olarak bütün Rumeli ve Anadolu’nun giriştiği ulusal ve kutsal savaşım sırasında, Müslümanların iç ve dış en yanlışsız havadisle aydınlanmalarının zarurî bir gereksinme olduğu değerle göz önüne alınmış, bunun sonucu, burada en yetkili şahıslardan oluşan bir özel şura idaresinde ‘Anadolu Ajansı’ ismi altında bir kurum kurulmuştur.

Anadolu Ajansının en süratli araçlarla vereceği havadis ve bilgi, aslında Temsilciler Heyetimizin evraklı ve asıl kaynaklarının sonucu olacağı için bu ajans bildirimlerinin oraca ve bilhassa Müdafaa-i Hukuk örgütümüzce dahi seçilecek caddelere ve toplanılacak yerlere asılması, dağıtımı, dahası bucak ve köylere dek ulaştırılması yolunda olabildiğince çok yayımlanabilmesi için ivedili düzenlemeler yapılması, sonucundan da bilgi verilmesi ehemmiyetle rica olunur.”

AJANSIN KURULUŞU ANADOLU’DA HEYECANLA KARŞILANDI

AA’nın kurulması, Ulusal Gayret ve Ankara hükümetiyle ilgili gelişmeleri merak eden, içten içe bağımsızlık ateşiyle kaynayan Anadolu’da büyük heyecan yarattı.

Mustafa Kemal Paşa’nın genelgesinin akabinde yurdun dört bir yanından Ankara’ya AA’nın kurulmasına ait tebrik telgrafları geldi.

Bu telgraflarda, AA bültenlerinin dağıtımı, halka ulaştırılması konusunda her türlü çalışmaya hazır olunduğu bildiriliyordu.

Kuruluşu tüm yurda duyurulan Anadolu Ajansı, Mustafa Kemal Paşa’nın karargahı pozisyonundaki Ziraat Mektebinin bir odasında çalışmalarını sürdürdü.

Yunus Nadi, AA’nın o günlerini, şu tabirlerle kaleme aldı:

“Halide Edip Hanım’la Anadolu Ajansının servislerini yapmaya başladık. O sene Ankara’nın kırkikindi yağmurları kesretle yağıyor ve adeta bazen kış görüntüsü verdiği oluyordu. Ajans için Paşa’nın karargahı olan Ziraat Mektebi’nde bir oda olarak merkez ittihaz ettik. Her gün oraya çıkıyorum ve Halide Hanım’la çalışıyoruz. Bu işte çok geçmeden İstanbul Mebusu Ali Rıza Bey de bize iltihak etti.”

İLK HABER 12 NİSAN 1920’DE YAYIMLANDI

Periyodun güç şartları altında kurulan Anadolu Ajansı, birinci haberlerini 12 Nisan 1920’de servis etmeye başladı. Birinci bültende, memleketin içinde bulunduğu durum ortaya konuldu ve bu çerçevede Anadolu Ajansının kuruluş hedefine yer verildi.

Bültende, Anadolu Ajansı bültenlerinin dağıtımının taşıdığı kıymetten bahsedilirken, tekrar ajans bültenlerinin dağıtımı için bir ağ kurulması ve bunun sistemli işletilmesinin gerekliliği vurgulandı.

İlk bültende hem yurt içinden hem yurt dışından haberler yer aldı.

Ajansın servis ettiği birinci bültende, şu sözler kullanıldı:

“Devlet merkezimizin düşman işgali altına geçmesi üzerine Anadolu ve Rumeli’nin Müdafaa-i Hukuk azim ve kararlılığı içinde yiğitçe harekete geçtiği şu sıralarda, din ve vatan kardeşlerimizin en hakikat haber ve bilgiler alabilmelerini sağlamak için kurulan Anadolu Ajansı, bugünden itibaren vazifeye başlıyor. Bugün alınan haber ve bilgilerin oralarda da mümkün olduğu kadar fazla kimse tarafından okunup bilinmesi gereğini arz ve açıklamaya yer yoktur. Bu emelle oralarda dahi özel örgütler meydana getirerek, her gün vereceğimiz bilgilerin telgrafhane kapılarında siyah levhalar üzerine yazılması ve kâfi araç olan yerlerde basılması, yayımlanması ve dağıtılması, nahiyelere ve hatta köylere kadar gönderilmesi konularının yerine getirilmesini hepinizin vatan ve millet sevgisinden ve yardımlarından rica ederiz. Bu başlangıçtan sonra, bugünkü son bilgiler aşağıdadır…”

BÜLTENLERİN ULAŞTIRILMASINDAKİ İHMAL “VATAN SUÇU” SAYILDI

Birinci periyodunda günde en az iki bülten yayımlaması kararlaştırılan Anadolu Ajansının haberlerinin ülkenin dört bir yanına ulaştırılmasına büyük değer verildi.

Mustafa Kemal Paşa, 18 Nisan 1920’de Anadolu Telgraf Merkezine gönderdiği genelgede, AA bültenlerinin ulaştırılmasındaki ihmali “vatan suçu” saydı.

5 Mayıs 1920 tarihli öteki bir genelgede ise AA’nın bültenlerinin en ücra noktalara kadar ulaştırılması için tüm vasıtaların kullanılması, vaktinde gelmeyen bültenler hakkında Posta ve Telgraf Merkezinden gereken incelemenin yapılması istendi.

AA’nın haberlerinin yalnızca halka değil, cephede savaşan askeri birliklere de tertipli olarak ulaştırılması için tedbirler alındı.

Anadolu Ajansı bültenleri bunun dışında tekrar Anadolu’nun çeşitli bölgelerinde İtilaf Devletleri’nin baskı, sindirme ve işgal teşebbüslerine karşı bölge halkında direnme şuurunu geliştirmek gayesiyle yayın yapan Anadolu basınına da ulaştırıldı.

AA’nın haberlerinin büyük kapalılık içinde, işgal altındaki İstanbul’da halka ve Ulusal Çaba yanlısı gazetelere ulaştırılması için de ağır efor sarf edildi.

Ankara hükümetinin resmi bildirileri, yurt dışından değerli gelişmeler, halka ikazlar, TBMM’den ve cepheden havadisler ile işgal güçlerinin kara propagandalarına karşılıklar içeren AA bültenleri büyük bir muhtaçlığı giderdi, adeta Ulusal Uğraş’ta ismine “basın” denilebilecek ikinci bir cepheyi açtı.

AA’NIN MEMLEKETLER ARASI AKTİFLİĞİ HER GEÇEN GÜN ARTIYOR

Dünyanın en tesirli ve saygın haber ajansları ortasında ön sıralarda yer alan AA, en hareketli bölgelerdeki sıcak gelişmeleri anında abonelerine aktarıyor, bilhassa haberciliğin sıkıntı olduğu coğrafyalardan geçtiği haber ve güçlü görselleriyle fark yaratıyor.

AA, Türkçe, İngilizce, Arapça, Rusça, Fransızca, İspanyolca, Soranice, Farsça, Endonezce, Boşnakça, Arnavutça, Makedonca ve Kurmanci olmak üzere 13 lisanda abonelerine servis ettiği haber, fotoğraf ve görüntüleri ile yalnızca Türkiye’de değil, dünyada da ilgiyle takip ediliyor.

Ajans, bu lisanların yanı sıra son olarak işitme engellilerin emniyetli habere süratli ve kolay erişimini sağlamak maksadıyla “Eller Konuşur” isimli Türk İşaret Lisanı toplumsal medya kanalını hayata geçirdi.

Bu proje kanalına, Instagram’dan “aa.isaret”, NSosyal’den “aa_isaret” kullanıcı ismiyle ulaşılabiliyor.

Global muhabir ağı sayesinde abonelerine 7 gün 24 saat hizmet veren AA’nın, yurt içinde 81 vilayette 84 ofisi, yurt dışında ise 38 ofisi bulunuyor.

“Değişen Dünyanın Habercisi” mottosuyla memleketler arası alandaki aktifliğini her geçen gün artıran AA, 49 milletlerarası haber ajansıyla işbirliği sayesinde dünyanın dört bir yanındaki basın kuruluşlarına içerik sunuyor.

FARKINDALIK HEDEFİYLE ÇEŞİTLİ PLATFORMLAR KURULDU

Anadolu Ajansı, milletlerarası alanda temel referans kaynağı haline gelmek ve farkındalık oluşturmak misyonuyla “Yeşil Hat”, “Teyit Hattı” ve “Ayrımcılık Hattı” uygulamalarını da hayata geçirdi.

İklim değişikliği ve etraf mevzularında toplumsal şuurun oluşturulması hedefiyle kurulan “Yeşil Hat” ile etraf odaklı haberler, abonelere fiyatsız servis ediliyor.

“Ayrımcılık Hattı”, dünya genelinde son yıllarda artan ırk temelli ayrımcılıklar, kadın-erkek eşitsizliği, nefret söylemi, Müslüman aksiliği ve yabancı düşmanlığıyla uğraş hususlarında, ayrımcılık temelli olayların farklı lisanlarda haberleştirilmesini sağlayan değerli bir içerik üretim merkezi vazifesi üstleniyor.

Türkiye’nin dezenformasyonla uğraşına katkı sunmak gayesiyle kurulan “Teyit Hattı” aracılığıyla konvansiyonel ya da toplumsal medyada deverana giren haberlerin doğruluğu araştırılıp ortaya çıkan datalar kamuoyuyla paylaşılıyor.