Dünyanın birinci siyahi askeri pilotu Türk çıktı!

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

Nijerya asıllı bir ailenin çocuğu olarak 1883’te İzmir’de dünyaya gelen Çelikten, savaş gemisi kaptanı olma gayesiyle 1904’te Haddehane Mektebine (deniz teknik okulu) girdi. Çelikten, 1908 yılında mülazım-ı önce (üsteğmen) rütbesiyle mezun oldu, Osmanlı donanmasına katıldı.

Havacılığa olan yeteneği münasebetiyle 1914’te Yeşilköy’de kurulan Deniz Tayyare Mektebi’nde eğitime başlayan Çelikten, 1916 yılında pilotluk diplomasını alarak askeri pilot oldu.

Dünya havacılık tarihinin bilinen birinci erkek siyahi pilotu olan Çelikten, Birinci Dünya Savaşı’nda Çanakkale, Konya ve İstanbul çizgilerinde misyonlar üstlendi. Çelikten, gösterdiği muvaffakiyetle devlet tarafından 1917’de havacılık tekniklerini ilerletmek maksadıyla Almanya’ya gönderildi.

MİLLİ MÜCADELE’YE GÖNÜLLÜ DESTEK

Ahmet Ali Çelikten, 1. Dünya Savaşı’ndan sonra Gazi Mustafa Kemal Atatürk önderliğinde başlayan Milli Mücadele’nin değerini fark edip, Kurtuluş Savaşı periyodunda Amasya’dan kalktığı uçağıyla Ankara’daki Anadolu Hareketi’ne katıldı. Konya Askeri Hava Üssü’nde istekli misyon alan pilot Çelikten, vatan savunmasına katkı sağladı.

Cumhuriyet’in duyurusunun akabinde 1924 yılında İzmir Hava Okuluna uçuş öğretmeni olarak atanan Çelikten, 1928’de ise Hava Müsteşarlığı misyonuna getirildi.

Türk Kurtuluş Savaşı’ndaki cüretinden ötürü İstiklal Madalyası ile onurlandırılan Çelikten, 1948 yılında albay rütbesi ile emekli oldu. Çelikten, 24 Haziran 1969’da İzmir’de hayatını kaybetti.

AİLESİ ÇELİKTEN’İ ANLATTI

Ahmet Ali Çelikten’in İzmir’de oturan 91 yaşındaki oğlu emekli hava astsubay ​​​​​​​Yılmaz Çelikten, AA muhabirine, babasının meskende son derece disiplinli ve otoriter bir asker olduğunu söyledi.

Babasının misyon yaptığı yerlerde çok sevildiğini, alçakgönüllü bir hayat sürdüğünü ve şöhretle anılmaktan hoşlanmadığını belirten Çelikten, babasının Türk milletine ve vatanına derin bir aidiyet duyduğunu vurguladı.

Çelikten, onun havacılığa tutkusunu ve Almanya’daki uçuş muvaffakiyetlerini her vakit gururla hatırladığını, babasının Kurtuluş Savaşı yıllarında ve İzmir’in savunmasında kritik misyonlar üstlendiğini anlattı.

Anne babasının evlenmesinin, babasının kahramanlığına dayandığını aktaran Çelikten, şöyle konuştu:

“O periyot subayların evlenmesi rütbe kaidesine bağlıydı. Preveze göçmeni olan annem Hatice Hanım’la evlenmek istiyor fakat babamın rütbesi kâfi olmadığı için bu gerçekleşmiyor. Ahmet Ali Bey o devir İzmir semalarında tacizde bulunan bir Yunan tayyaresini düşürünce halkın sevgisine mazhar oluyor. Halk tarafından omuzlarda taşınıyor. Halkın da takviyesiyle bu pürüz kaldırılıyor ve annemle evleniyor. Babamın isminin kentte yaşatılmasını istek ediyoruz.”

Pilotun torunu Anda Ülkü Çelikten de dedesiyle gurur duyduğunu lisana getirdi.

Onun yaptıklarının herkesçe bilinmesi gerektiğine inandığını belirten Çelikten, “Bizden sonraki kuşaklar de bilsin. Bir sokağa ismi verilsin yahut büstü dikilsin, anılmasını çok isterim.” dedi.

“İZMİR’DE HEYKELİ DİKİLMELİDİR”

Çelikten’in hayatı üzerine çalışmalar yapan Güney Afrika’daki Witwatersrand Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Halim Gençoğlu da sömürgecilik tarihi üzerine araştırmalar yaptığını, Çelikten’in hayatının araştırmalar sırasında, periyodunun uygulamalarından farklı bir örnek olarak karşısına çıktığını anlattı.

Ahmet Ali Çelikten’in dünya askeri tarihi açısından değerli bir isim olduğunu tabir eden Gençoğlu, onun pilot olmasının, Türk milletinin ırkçılıktan ne kadar uzak olduğunu gösterdiğini belirtti.

Gençoğlu, kelamlarını şöyle tamamladı:

“Güney Afrika’da öğrenciler, son Osmanlı ordusunda yetişen bir siyahi pilotun varlığını idrak edemiyor. 1940’larda Afrikalı siyahi bir pilot mu vardı, Güney Afrika üniversitelerinde bunu anlayamıyor öğrenci. Öncelikle kendi kenti İzmir’de ve Türkiye’de, Afrika’daki büyükelçiliklerde ve değişik türlü diplomatik programlarda anlatılmalı, İzmir’de katiyen heykeli dikilmelidir.”