Bakan Işıkhan duyurdu! Minimum fiyatta birinci toplantı tarihi muhakkak oldu

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Son dakika: Çalışma ve Toplumsal Güvenlik Bakanı Işıkhan, Minimum Fiyat Tespit Kurulunun birinci toplantısını 11 Aralık’ta yapacağını açıkladı

Aralık ayı başlamasıyla son devrin en tartışmalı taban fiyat maratonlarından biri yaşanacak. Kesin tarih şimdi belirli olmadı lakin kısa bir mühlet içinde Çalışma ve Toplumsal Güvenlik Bakanı, personel tarafı olarak TÜRK-İŞ, patron tarafı olarak ise TİSK’i, belirleyeceği tarihte toplantıya çağıracak.

Bakan Vedat Işıkhan, 2024’ün tamamı için bir fiyat belirleneceğini açıklamıştı. Kamuoyundaki yanlış algının tersine, geçen iki yılda da fiyat artışı yılın tamamı için belirlendi lakin çok yüksek enflasyon artışı nedeniyle hükümet orta devir için kurulu toplayıp yine artış yaptı. Bakan Işıkhan’ın açıklaması, Temmuz ayı itibariyle ek bir artış yapılmasına gerek kalmayacağı istikametindeki görüşünü öne çıkarıyor.

Sürecin başlamasıyla birlikte mümkün fiyat düzeyleri de tartışılmaya başlandı. Tarafların hiçbiri resmi bir açıklama yapmadı. Kurulun çalışma metodu nedeniyle Minimum Fiyat Aralık ayının ikinci yarasında, çoğunlukla da ayın son 10 günü içinde belirlenebiliyor. Çoklukla 4 oturumda yapılan görüşmelerin üçüncü oturumunda, Hazine ve Maliye Bakanlığı, TÜİK ve Hacettepe Üniversitesi’nden ekonomik durum ve geçinme, beslenmeye yönelik datalar alındıktan ve bunların meblağları hesaplandıktan sonra taraflar fiyat düzeyi üzerinde tartışmaya başlıyor. Yeniden de hem genel enflasyon seviyesi, hem de TÜRK-İŞ’in açlık yoksulluk düzeyine yönelik tahlilleri yüzde 40’lar dolayında emekçiyi ilgilendiren alanlardaki fiyat artışını işaret ediyor. Genel enflasyon Temmuz ayından bu yana yüzde 29,41’e ulaştı. Kasım ve Aralık aylarıyla bu oran yüzde 40’lara yaklaşacak.

Asgari Fiyat Tespit Komitesi, emekçi ismine TÜRK-İŞ, patron ismine TİSK ve hükümet kanadından katılan 5’er üye ile oluşuyor. Kurul birinci toplantısında çalışma takvimi ve yöntemi ile tartışılacak hususların yanında, kurul çalışmalarına teşkil edecek beslenme ve geçinmeye yönelik tahliller ile genel ekonomik duruma yönelik olarak TÜİK, Hacettepe Üniversitesi ve Hazine Maliye Bakanlığı’na resmi yazıların gönderilmesine yönelik prosedürü oluşturuyor. İkinci ve üçüncü toplantılarda da gündeme alınan mevzular tartışılıyor ve hesaplamaya mevzu olacak yazıların ulaşmasının akabinde –ki ekseriyetle üçüncü oturum öncesi ulaşıyor- taraflar taleplerini açıklıyor. Dördüncü oturumda ise direkt fiyat teklifleri üzerinden tartışma yapılıyor. Toplantı sayısına yönelik mevzuatta bir karar bulunmuyor ve taraflar çalışmaların seyrine nazaran daha az ya da daha fazla toplantı yapabiliyor.

Komisyonun resmi toplantı oturumları dışında tarafların özel toplantıları da olabiliyor. Gerçekten geçmiş yıllarda tarafların Cumhurbaşkanı ya da Başbakan ile özel gayriresmi toplantılarında da fiyat konusunda uzlaşmaya varılmış ve sonra kurulda oylama haline getirilmişti.

Asgari fiyat ekseriyetle personel ve patron taraflarından birinin uzlaşmayı kabul etmemesi nedeniyle işçi-hükümet yahut işveren-hükümet tarafı oylarıyla kabul ediliyor. Son yıllarda tam uzlaşma olması tarafında tarafların isteği arttığı için tam uzlaşmayla sonuçlanan görüşmeler de yaşandı.

GELİR VERGİSİ BEKLENTİSİ

2024 minimum fiyat belirlenmesi öncesi emekçi ve patron tarafl arının uzlaşma içinde talep ettiği en kıymetli öge gelir vergisi ayarlaması konusu oldu. Her iki taraf da çeşitli vesilelerle, tekrar değerleme ile artırılan gelir vergisinin yüzde 15’lik birinci diliminin yıllık meblağının Cumhurbaşkanı’nın yetkisini kullanarak daha yüksek oranda artırılması ve böylelikle taban fiyat alanlar ile daha fazla fiyat alanların minimum fiyat kadar çıkarlarının vergi dışında kalan fiyatının yükseltilmesini talep ediyor. Son yıllarda taban fiyatın dahi birinci dilim kar üst hududunu aştığı için taban ücretlilerin ek oluşan vergilerinin bütçeden karşılanması yoluna gidilmişti.

TÜRK-İŞ; “ENFLASYON DA OLMASIN ARTIRIM DA YAPMAYIN”

En fazla emekçi üyeye sahip konfederasyon Türkiye Personel Sendikaları Konfederasyonu (TÜRK-İŞ) 24. Genel Kurulu’nda Lider Ergün Atalay minimum fiyata yönelik kelamlarıyla dikkat çekti. Atalay’ın konuşmasında 2024’te uygulanacak minimum fiyata orta artış yapılması gerektiğini belirterek, geçtiğimiz günlerde Çalışma ve Toplumsal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan’ın, orta artışın gerçekleşmesine gerek kalmayacağı yorumuna cevap verdi.

ARA ARTIŞ OLMAYACAKSA HİÇ ARTIŞ OLMASIN!

Ergün Atalay, yakın vakitte başlayacak minimum fiyat belirlemeye yönelik çalışmalarda, personel tarafı heyetine taban fiyatlı sıhhat, perakende, güç dalından birer emekçi ile karayollarında çalışan bir taşeron emekçiyi dahil edeceklerini tekrarlayarak, bu personellerin geçim şartlarını anlatacaklarını bildirdi. Enflasyona bağlı olarak orta artış yapılması gerektiğini vurgulayan Atalay, “Bu fiyat başlangıç fiyatı lakin ülkemizde o denli bir noktaya geldi ki geçim fiyatı oldu. Artık 11 bin 402 lira. Bakan Beyefendi ‘Bu sene bir kez artış olacak.’ dedi. Hiç olmasın. Enflasyon da olmasın artırım da yapmayın. Parayı ver, artırım yap, neye yarıyor? Bu yıl Taban Fiyat Tespit Kurulunun emekçi heyetinde bir sıhhat çalışanı, bir kasiyer, bir güç personeli, bir de karayollarında kar temizleyen taşeron personel yer alacak. Bu paraya nasıl geçinemediklerini anlatacaklar. Cambaz olsanız 11 bin 402 lirayla bir hafta geçinemezsiniz” diye konuştu.

GELİR VERGİSİNDE DÜZELTME İSTEĞİ

Asgari fiyatı de ilgilendiren, genel olarak tüm çalışanların ödediği vergiyi de içeren gelir vergisi dilimlerinde ayarlama yapılması gerektiğini kaydeden Ergün Atalay, “20 bin lira fiyat alan bir personel sene sonunda vergi kesintisi nedeniyle 16 bin lira fiyat alıyor. Ülkeyi yönetenlere sabah akşam bunu anlatıyoruz. Benim 20 bin liramdan 4 bin lirayı niçin alıyorsunuz arkadaş? Çok alandan çok alın, az alandan az alın” diye konuştu.

ASGARİ FİYAT GENİŞ KİTLELERİ İLGİLENDİRİYOR

Resmi kayıtlarda minimum fiyatlı sayısı yaklaşık 6,6 milyon kişi görünse de taban fiyatın çok az üzerinde ya da mesailerle daha fazla fiyat alan şahıslar dikkate alındığında, Türkiye’de çalışan çok büyük bir kitlenin fiyatının belirleyicisi taban fiyat durumunda. Taban fiyatın çok az üzerinde alanlar dışarıda bırakılsa dahi 16.4 milyon mecburî sigortalının yüzde 40,24’ü taban fiyat alıyor. Bu çok yüksek oran tıpkı vakitte ülkenin genel fiyat durumunun düşüklüğünü gösteriyor. Öbür yanda ise bilhassa ihracatçı bölümlerde, düşük ve orta teknoloji hasebiyle katma kıymeti düşük eserlerin yoğunluğu ile dokuma ve birtakım kesimlerde markalara fason üretimin yoğunluğu nedeniyle fiyat düzeyi rekabeti etkiliyor. Minimum fiyat, toplumsal güvenlik ve işsizlik sigortası üzere çok sayıda yükümlülüğün artışına neden olması, yanında özel kesimdeki toplu kontratların artış oranlarının dikkate alınmasında da tesiri bulunuyor.

ASGARİ FİYAT ARTIRIM BEKLENTİLERİ
Yüzde 30 artırım yapılırsa 14 bin 822 lira
Yüzde 40 artırım olursa 15 bin 962 lira
Yüzde 55 yapılırsa çalışanın cebine 17 bin 673 lira girecek.